×
Metodoloji
1. Çağ Başlangıcı
Gündizme Türk Güneş Takvimi, Mete Han'ın tahta çıkışı kabul edilen M.Ö. 209 yılını çağ başlangıcı alır. Kodda bu sabit GUNDIZME_YEAR_OFFSET = 209 olarak tutulur. Miladi yılın 21 Mart ve sonrasındaki kısmında Gündizme yılı = Miladi yıl + 209 formülü uygulanır. 1 Ocak - 20 Mart aralığı hâlâ bir önceki Gündizme yılına aittir.
Örnek: 20 Mart 2026 tarihi Gündizme 2234 yılının son günüdür. 21 Mart 2026 tarihiyle birlikte Gündizme 2235 yılı başlar.
2. Yılbaşı ve Güneş Yılı
Yılbaşı sabit olarak 21 Mart kabul edilir. Bu uygulama gerçek ekinoks saatini her yıl yeniden hesaplamaz; pratik ve sivil kullanım için Nevruz eşiğini sabit gün olarak alır. Böylece her Gündizme güneş yılı 21 Mart 00:00 ile başlar ve sonraki yıl 20 Mart sonunda tamamlanır.
Güneş takvimi, Gregoryen takvimle gün düzeyinde senkron ilerler. Bu nedenle gün atlaması, ay uzunluğu ve artık gün davranışı Gregoryen tarih çizgisinden türetilir; ayrı bir tropik yıl integrasyonu yapılmaz.
3. Ay Yapısı
Gündizme güneş ayları, Gregoryen ayların 21. gününde başlar. Ay numarası, seçilen günün Gregoryen ayı ve gününe göre hesaplanır. Gün 21 veya daha büyükse Gündizme ayı, Gregoryen ayından iki ay geride kabul edilir; gün 1-20 arasındaysa üç ay geride kabul edilir. Negatif sonuçlar 12 aylık döngüye sarılır.
Ay başlangıçları şöyledir: 1. ay 21 Mart, 2. ay 21 Nisan, 3. ay 21 Mayıs, 4. ay 21 Haziran, 5. ay 21 Temmuz, 6. ay 21 Ağustos, 7. ay 21 Eylül, 8. ay 21 Ekim, 9. ay 21 Kasım, 10. ay 21 Aralık, 11. ay 21 Ocak, 12. ay 21 Şubat.
Ay içindeki gün hesabı, ilgili ay başlangıcının Julian Day değeri ile seçilen günün Julian Day değeri arasındaki farkın 1 fazlasıdır. Örneğin 20 Mayıs 2026 için ay başlangıcı 21 Nisan 2026'dır; fark 29 gündür, bu yüzden gün değeri 30 olur.
4. Artık Gün Mantığı
Gündizme takvimi Gregoryen gün çizgisine bağlı olduğu için artık gün ayrıca elle eklenmez. Gündizme yılının içinde kalan Şubat ayı Gregoryen artık yıla denk geliyorsa yıl 366 gün olur; değilse 365 gün olur. Teknik olarak Gündizme yılı Y için Şubat ayını taşıyan Gregoryen yıl Y - 208 olarak bulunur.
Ay uzunlukları da bu mantıktan otomatik çıkar. Ay uzunluğu, bir ayın 21. günü ile sonraki ayın 21. günü arasındaki gün farkıdır. Bu nedenle çoğu ay 30 veya 31 gündür; On Birinci Ay ve On İkinci Ay, Şubat uzunluğuna göre değişebilir.
5. Hayvan Yılı Döngüsü
Hayvan yılı 12 yıllık döngüyle hesaplanır: Sıçan, Ud, Pars, Tavşan, Ejder, Yılan, At, Koyun, Maymun, Tavuk, Köpek ve Domuz. Döngü hizası 2229 = Sıçan yılı kabulüne göre sabitlenmiştir. Kodda bu sabit GUNDIZME_ANIMAL_BASE_YEAR = 2229 olarak tutulur.
Teknik formül: hayvan_indeksi = ((Gündizme yılı - 2229) mod 12). Dizi sıfır tabanlı olduğu için 0 = Sıçan, 1 = Ud, 2 = Pars, 3 = Tavşan, 4 = Ejder, 5 = Yılan, 6 = At olarak okunur. Bu yüzden 2235 yılı At (Yund) yılıdır.
6. Türk Ay Takvimi
Güneş takviminin yanında aynı çağ başlangıcına bağlanan yardımcı bir kameri sayaç da vardır. Bu sayaç mevsimleri takip etmez; 29 ve 30 günlük kameri aylarla ilerler. Tek aylar 30 gün, çift aylar 29 gün kabul edilir. 12. ay, artık kameri yılda 30 güne çıkar.
Kameri yıl döngüsü 30 yıllıktır. Artık kameri yıllar şu sıra numaralarıdır: 2, 5, 7, 10, 13, 16, 18, 21, 24, 26, 29. Normal kameri yıl 354 gün, artık kameri yıl 355 gündür. Tam 30 yıllık döngü 10631 gündür.
Ay takviminin 2303 gibi daha ileri bir yıl göstermesi bu farktan kaynaklanır. Güneş yılı ortalama 365 gün civarında, kameri yıl ise 354/355 gündür. Aynı M.Ö. 209 başlangıcından bugüne kadar kameri takvim daha fazla yıl tamamlar.
7. Julian Day Üzerinden Dönüşüm
Uygulamada bütün dönüşümler önce Julian Day değerine çevrilir. Julian Day, takvimler arası ortak ara temsil olarak kullanılır. Örneğin Gregoryen 20 Mayıs 2026 önce JD 2461180.5 değerine çevrilir; sonra bu JD'den Gündizme Güneş Takvimi, Türk Ay Takvimi, Julian ve diğer karşılıklar üretilir.
Gündizme güneş tarihinden JD üretirken önce ay başlangıcının Gregoryen tarihi hesaplanır, sonra gün farkı eklenir. Türk Ay Takvimi'nden JD üretirken M.Ö. 209 / 21 Mart başlangıç JD'si alınır; tamamlanan 30 yıllık kameri döngüler, tamamlanan yıllar, tamamlanan aylar ve gün farkı bu değere eklenir.
8. Tarih Bağlantıları
Türk tarihi kronolojisinden seçilen olaylar yıl düzeyinde ilişkilendirilir. Bir olayın yalnızca Miladi yılı biliniyorsa Gündizme yılı yaklaşık olarak Miladi yıl + 209 formülüyle hesaplanır. M.Ö. yıllar için astronomik yıl sıfırı bulunmadığı varsayımıyla özel düzeltme uygulanır.
Olayların kesin gün ve ayı bilinmediğinde bunlar doğrudan Gündizme gün/ayına çevrilmez; yalnızca Gündizme yılı ve hayvan yılı eşleşmesi gösterilir. Seçili yıl ile aynı hayvan döngüsüne düşen olaylar arayüzde ayrıca vurgulanır.
Kronoloji kaynağı: Türk tarihi kronolojisi